Pałowo p. sławieński – Epiafium braci Schültze

Pałowo epitafium

  Epitafium odnalezione na strychu kościoła w Pałowie, prawdopodobnie pochodzi z istniejącego wcześniej na tym miejscu kościoła filialnego – Bóttger wymienia ołtarz i chrzcielnicę z początku XVIII wieku oraz dzwon z 1593 r. Wskazuje to na istnienie w Pałowie kościoła z przełomu XVI i XVII wieku. Obecny kościół został wybudowany w I połowie wieku XIX.
Epitafium na desce ze sceną Ukrzyżowania i postaciami klęczących braci Schültze w górnej części i napisami fundacyjnymi gotycką minuskułą u dołu. Ujęte profilowaną ramą i falistymi uszakami po bokach, zwieńczone falistym naczółkiem z malowanym maszkaronem i falistą firanką u dołu z motywem anielskiej główki w centrum Obramienie wycięte w desce, polichromowane – tło zielone, ujęte ugrowymi liściami zwiniętego akantu z szarymi spiralami i grzbietami. W naczółku w centrum maszkaron – stylizowana głowa ludzka z szarymi wąsami, o szerokim nosie i okrągłym podbródku, ujęta gładkimi włosami przechodzącymi w rozłożone liście akantu. W dolnej części na osi – ujęta en face głowa pyzatego aniołka, wyrastająca z rozłożonych, symetrycznych skrzydeł. Skrzydła ugrowe z szarymi segmentami i blikami bieli. Twarz pyzata o głęboko osadzonych, przymkniętych oczach, ujętych napuchniętymi powiekami. Nos wąski u nasady o szerokich nozdrzach. Usta pełne, zaciśnięte w smutnym grymasie. Czoło gładkie z puklami włosów otaczającymi smutną twarz. Na osi umieszczona centralnie scena Ukrzyżowania z braćmi Schültze klęczącymi u stóp krzyża na tle panoramy o obniżonym horyzoncie (zob. karta detalu). Tarcza rollwerkowa, ujęta żółtym obramieniem i zwieńczona związanymi w kokardę żółtymi chwostami. Po bokach zwieńczenia przedstawienia na czerwonym tle częściowo czytelny napis: IST GOTT VOR UNS (Bóg jest dla nas) Z prawej strony napis mocno uszkodzony – praktycznie nieczytelny – HERITAGE? {dziedzictwem) … Poniżej z lewej strony epitafium na szarym tle podwieszonej tkaniny dwa napisy gotycką minuskułą: górny (prawdopodobnie fragment psalmu) czerwoną minuskułą w dwóch rzędach; dolny – fragment Ewangelii Jana czarną minuskułą w trzech rzędach.

Napis górny:
WELT SIND ZU GOTT…// UND MIT ERBIN …?
Do Boga należy świat…./ i ziemia ….

Pod nim napis czarną gotycką minuskułą:
ALSO HERR GOTT DIE WELT/ GELIEBET DASS ER SEINEN/ EINGEBOREN SOHN GAB/ JOH.3.
Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał
Ewangelia św. Jana III, w. 16

Biblia Tysiąclecia

Analogicznie z prawej strony epitafium:
napis górny w trzech rzędach z centralnie umieszczoną cyfrą wersetu:
v. 17 – DA WIR ..ARDE…NIT SEDDEN?/…….  …. ZUR/ HERRLIGKEIT ER GABEN/.

Pod nim ciąg dalszy Ewangelii Jana:
AUF DASS ALLE DIE AN IHN GLÄUBEN NICHT VERLORE/ WERDEN/ V.16/.
aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął.
Ewangelia św. Jana III, w. 16

Biblia Tysiąclecia

Z lewej strony dolnej części przedstawienia żółtą gotycką minuskułą:
SEEL. JOACHIM SCHÜLTZE/ WEIL. VERINALTER ZU REDEN/TIN, GEBOHREN A5 1647./ DEN 4 NOVEMB/ GESTORBEN Ao 1680. D. 8 MAY/.

Z prawej strony przedstawienia:
SEEL.H. DAVID SCHÜLTZE/ SS.THEOL.STUDIOSUS./GEBOHREN Ao 1651/DEN 1 SEPTEM./GESTORBE Ao. 1679. 10 JULY./

Poniżej napis na całej szerokości tablicy:
BEIDE ELIAS SCHULTZEN, DER WALTERS HIE SELBST, UND CATHARINA KROSCHEN,/ SEINER GELIEBTEN HAUSSFRAWEN EHRLEBLICHE SÖHNE, UND UNTER EINANDER VON/HERTZEN GELIBETE BRÜDER.
Obaj, Eliasza Schultze, tutejszego zarządcy, i Katarzyny Krosche, jego umiłowanej gospodyni domowej i ukochanej żony, synowie, a poza tym kochający się sercami bracia.

Mniejszymi literami napis w czterech wierszach:
HABEN DES TENITELS? UND SEINER WEREFZEUGE LIST UND GROSSE ANFECHTUNGE GEWALTIG EM=/ PFINDE UND IN CHRISTO FERTIG IHM FINDEN? IHRE CORPER LIEGEN HIER BEGRABEN. DIR SEELEN/ SIND IN GOTTES HAND, WELCHER ZU DAS JUNGSTE TAGE GEWÜNSCHET WIEDER VEREINIGEN WERD. DUR GE=/DÄCHTNISS BLEIBE IM SEGEN./
Uznając ich tytuły i wolę, poświadczoną w liście, wielką waleczność znaną szeroko, znajdując ich gotowymi w Chrystusie, ich ciała zostały tutaj pogrzebane. Dusze te są w ręku Boga, gdzie oczekują upragnionego sądnego dnia, aby znowu być razem złączone. Pamięć o nich zachowajmy w modlitwie.

Scena Ukrzyżowania umieszczona centralnie, w górnej części epitafium, na stylizowanej tarczy, zwieńczonej chwostami z kokardą. Na osi – Chrystus na krzyżu, po bokach ukazani w pozycji klęczącej bracia Schültze: z lewej Joachim, z prawej – Dawid.
Obraz na desce o kształcie zbliżonym do prostokąta o zaokrąglonych krawędziach, stylizowanym na kartusz herbowy. Przedstawia Chrystusa na krzyżu i dwie klęczące postacie po bokach. Z inskrypcji wynika, że są to bracia Joachim (z lewej) i Dawid (z prawej) Schütze. Tło obrazu ciemne o obniżonej linii horyzontu z różową łuną nad dachami budynków. Na osi obrazu krzyż z rozpiętym na nim Ciałem Chrystusa i czaszką z ciemnymi oczodołami u dołu obrazu. Górna część obrazu mocno przetarta, warstwa malarska uszkodzona aż do podłoża, co nie pozwala na precyzyjne określenie kształtu krzyża. Chrystus przybity jest do drzewca trzema gwoździami. Ujęty w skręcie tułowia w prawo. Ciało o jasnej karnacji, muskularne, z prawą stopą założoną na lewą. Nogi muskularne, ugięte w kolanach. Biodra Chrystusa okrywa szare, krótkie perizonium, przewiązane pośrodku z rozwianymi symetrycznie po bokach, wąskimi draperiami. Głowa przechylona na prawe ramię z koroną cierniową nasuniętą na czoło. Twarz o jasnej karnacji ujęta ciemnym, obfitym zarostem Oczy przymknięte pod czarnymi brwiami. Ręce o podkurczonych palcach wyciągnięte ku górze w kształcie litery V. Z lewej strony obrazu ujęty en face mężczyzna w pozycji klęczącej ze złożonymi do modlitwy rękami. Ubrany jest w ciemny żakiet z białymi mankietami i żabotem pod szyją. Pełną twarz o jasnej karnacji, lekko zwróconą w prawo, otaczają długie, jasne, lekko falowane włosy. W tle, u jego boku ukazano fragment pancerza? Z drugiej strony krzyża (prawa strona obrazu) klęczy mężczyzna w obszernym, czarnym płaszczu narzuconym na ramiona, w stroju duchownego (?) z koloratką pod szyją (?). Ręce złożone do modlitwy. Twarz o jasnej karnacji, ujęta długimi kręconymi włosami (peruka?) Liczne uszkodzenia warstwy malarskiej w dolnej partii obrazu , szczególnie w partii szat uniemożliwiają dokładniejszy opis.

Źródło:

E. Kowalska, opis zabytku i zdjęcie z karty ewidencyjnej zabytków ruchomych przechowywanej w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Szczecinie – Delegatura w Koszalinie

Pałowo epitafium mod

Posted under: Epitafia

Comments are closed.