Wytowno p. słupski – Epitafium pastorów

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Epitafium z Wytowna zostało ufundowane w roku 1680 przez pastora Westphala na okoliczność wykonania grobu rodzinnego dla jego dwóch sióstr. Inskrypcja na górnej tablicy tegoż przekazuje nam nazwiska i daty sprawowania posługi przez kolejnych pastorów z Wytowna, którzy również znaleźli byli miejsce ostatniego spoczynku w miejscowym kościele
Epitafium z obrazem Ukrzyżowanego w centrum adorowanego przez rodzinę pastora Grőgera, zawieszone na ścianie południowej kościoła. Obraz ujęty jest dwiema kolumnami po bokach, podtrzymującymi proste belkowanie. Kolumny o zwężających się trzonach, ustawione są na profilowanych postumentach, wieńczących płaskorzeźbione konsole. Bazy profilowane, seledynowe, podobnie jak górna część trzonów i stylizowane, profilowane głowice. Dolne części trzonów ciemnozielone. Ciemnozielone są również znajdujące się nad nimi postumenty podtrzymujące profilowany gzyms koronujący i belkowanie. Uszaki epitafium płaskorzeźbione w kształcie stylizowanego gryfa o ciemnozielonych piórach, złoconych skrzydłach i dziobie, przechodzącego w podwieszone w centrum girlandę owocową. Owoce czerwone i ciemnozielone z plastycznymi liśćmi, przewiązane są wąską, ciemnozieloną wstęgą, zakończoną chwostem, przeciągniętą przez złocone koła rozmieszczone na obramieniu. W dolnej partii tablica ujęta złoconą płaską ramą o ciemnozielonym tle ze złoconymi płaskorzeźbionymi spiralami ujmującymi owal, w którym znajdował się napis fundacyjny, prawdopodobnie XIX-towieczny, o którym pisze Bottger. Naczółek epitafium o nieregularnej spływowej linii. Tło ciemnozielone, obramienie płaskie, złocone ze spiralami po boku. Ze spirali wychodzą ciemnozielone szarfy zakończone chwostami, przeciągnięte przez wypukłorzeźbiony wieniec laurowy, ujmujący owalną czarną tablicę z napisem odręczną minuskułą. Nad tablicą w zwieńczeniu ciemnozielony krzyż ze złoconym rautem na skrzyżowaniu ramion.
Obraz na desce, wypełnia część środkową epitafium. W jego centrum, na bardzo ciemnym tle ukazano brązowy krzyż z rozpiętym na nim ciałem Chrystusa z klęczącymi u jego stóp postaciami. Z lewej strony obrazu mężczyzna z młodzieńcem, z prawej – trzy kobiety i dwie dziewczynki.  Linia horyzontu obniżona z czerwoną poświatą kontrastującą z granatowoczarnymi falami morza stanowiącego tło przedstawienia. Na pierwszym planie domy brązowoczarny pagórek z którego wyrasta ciemnobrązowy krzyż z białą tablicą przy górnej ramie. Na tablicy brązową majuskułą w czterech rzędach napis: IESUS // NAZARENS // REX // JUDEORUM. Ciało Chrystusa o ciemnej karnacji, ujęte jest w silnym kontrapoście i przybite do krzyża czterema gwoździami: każda ze stóp osobnym  ćwiekiem. Muskularne o podkreślonej linii bioder osłoniętych biało-szarym, pofałdowanym perizonium. Ręce uniesione otwartych dłoniach i podkurczonych palcach. Nogi lekko ugięte o napiętych mięśniach muskularnych ud. Otoczona żółtym, okrągłym nimbem głowa przechylana jest na prawe ramię. Idealizowana twarz o szeroko otwartych, ciemnych oczach i drobnych rysach ujmują brązowe, falowane włosy łączące się z krótkim zarostem. Z prawej strony obrazu, przy ramie, ukazano klęczącego mężczyznę w czarnym ubraniu z białym, koronkowym kołnierzem. Na ramiona na narzucony czarny, pofałdowany płaszcz z szerokim kołnierzem. Twarz ujęta en face o, naturalnej karnacji, ciemnych oczach pod szerokimi, czarnymi brwiami. Otaczają ją czarne, falowane włosy, opadające na raniona. Zarost rudawy, rzadki. Obok mężczyzny klęczy chłopiec ze złożonymi modlitewnie rękom. Ubrany jest tak jak ojciec w ciemne ubranie z białym kołnierzem i białymi mankietami. Długie ciemne włosy otaczają jego drobną, portretową twarz: oczy duże,
W okresie międzywojennym – jak podaje Hardow – urządzono wokół niego tablicę pamiątkową ku czci poległych w Wojnie Światowej, która w dolnej swojej części stanowiła oparcie dla osób zajmujących miejsca siedzące w tej części miejscowego kościoła.

Tekst

DIE ANVERWANTE HIER BEIGESETZTE PREDIGER DAVIT GRÖGER VON 1600, WOHNHAFT SEIT 1627, MARTIN WESTPHAL VON 1652 BIS 1690, PAULUS JUAN VON 1691 BIS 1724, CASPAR STARKOW VON 1724 BIS 1757

Tutaj zostali pochowani miejscowi pastorowie: Dawid Grőger, od roku 1600, zamieszkały od 1627, Martin Westphal od roku 1652 do 1690, Paulus Juan od 1691 do 1724, Caspar Starkow od 1724 do 1757.

Tłum. Zofia Pstrągowska

Źródła:
1. Hardow R., Alte und neue Grebdenkmäler im Stadt= und Landkreis Stolp, Słupsk, 1930, przeł. W.M.Wachniewski, s. 20.
2. E. Kowalska, opis zabytku z karty ewidencyjnej zabytków ruchomych przechowywanej w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Gdańsku – Delegatura w Słupsku

Posted under: Epitafia, Słupsk

Comments are closed.